آخرین خبرها
خانه / آموزش / طبقه بندی عنصرها و نکات کنکوری جدول تناوبی

طبقه بندی عنصرها و نکات کنکوری جدول تناوبی

شیمی دبیرستان

طبقه بندی عنصرها و نکات کنکوری جدول تناوبی

طبقه بندی عنصرها

اگر عنصرها را به ترتیب افزایش عدد اتمی از Z = 1 تا Z = 118 در ۷ ردیف و ۱۸ ستون مرتب کنیم، جدول دوره ای (تناوبی) امروزی به دست می آید. با پیمایش هر ردیف از چپ به راست، خواص عنصرها به طور مشابه تکرار می شود؛ از این رو چنین جدولی را جدول دوره ای یا جدول تناوبی عنصرها نامیده اند.

هر ردیف افقی جدول، که نشان دهنده چیدمان عنصرها بر حسب افزایش عدد اتمی است، دوره نام دارد و هر ستون، شامل عنصرها با خواص شیمیایی مشابه است و گروه نامیده می شود.

شکل زیر نمایی کلی از جدول تناوبی امروزی است:

دکتر مهدی نباتی مدرس شیمی کنکور و دبیرستان متخصص شیمی آلی سنتز و فرمولاسیون دارو و طراحی دارو
جدول تناوبی یا دوره ای عنصرهای شیمیایی

نکته کنکوری ۱:

برای تعیین تناوب و گروه یک عنصر لازم است گازهای نجیب به همراه عدد اتمی هر کدام از آن ها را به ترتیب از بالا به پایین به خاطر بسپاریم.

بدین ترتیب که برای تعیین گروه هر عنصر کافی است عدد اتمی مربوط به گاز نجیب قبل از آن را از عدد اتمی آن عنصر کم کنیم تا شماره گروه آن عنصر به دست آید.

همچنین برای تعیین تناوب هر عنصر می بایست یک واحد به تناوب گاز نجیب قبل از آن عنصر اضافه کنیم.

به عنوان مثال عنصر نقره ۴۷Ag با عدد اتمی ۴۷ را در نظر بگیرید. با توجه به عدد اتمی نقره، گاز نجیب قبل از آن کریپتون ۳۶Kr با عدد اتمی ۳۶ می باشد، بنابراین شماره گروه نقره ۴۷Ag برابر ۱۱ = ۳۶ – ۴۷ می باشد. همچنین کریپتون در تناوب ۴ قرار دارد. بنابراین عنصر نقره ۴۷Ag با عدد اتمی ۴۷ در تناوب ۵ می بایست قرار داشته باشد. بنابراین عنصر نقره ۴۷Ag در تناوب ۵ و گروه ۱۱ قرار دارد.

نکته کنکوری ۲:

برای تناوب های ۲ و ۳، گروه ۳ تا ۱۲ را در نظر نمیگیریم و همانطور که در جدول تناوبی هم مشاهده می کنید، در این دو تناوب بعد از گزوه ۲ بلافاصله گروه ۱۳ را خواهیم داشت.

نکته کنکوری ۳:

عنصرهای ۵۷ تا ۷۱ با نام لانتانیدها و عنصرهای ۸۹ تا ۱۰۳ با نام آکتینیدها در گروه ۳ و به ترتیب در تناوب های ۶ و ۷ قرار دارند. در واقع این دو دسته که هر کدام شامل ۱۵ عنصر می باشند در یک خانه قرار دارند.

نکته کنکوری ۴:

با توجه به نکته کنکوری شماره ۳، برای تعیین شماره گروه عناصری که عدد اتمی آن ها بیشتر از ۵۴ می باشد می بایست این نکته را در نظر داشته باشیم که اگر عدد اتمی آن ها در محدوده ۵۷ تا ۷۱ و یا ۸۹ تا ۱۰۳ قرار داشت، این عناصر مربوط به گروه ۳ جدول تناوبی می باشند.

نکته کنکوری ۵:

برای تعیین شماره گروه عناصری که عدد اتمی آن ها بیشتر از ۷۱ از تناوب ۶ و بیشتر از ۱۰۳ از تناوب ۷ باشد می بایست علاوه بر کم کردن عدد اتمی مربوط به گاز نجیب قبل از ان از عدد اتمی آن عنصر، ۱۴ واحد دیگر نیز کم کنیم تا شماره گروه صحیح به دست آید.

به عنوان مثال عنصر تالیم ۸۱Tl در گروه ۱۳ = ۱۴ – ۵۴ – ۸۱ قرار دارد.

نکته کنکوری ۶:

طولانی ترین گروه، گروه ۳ می باشد با تعداد ۳۲ عنصر و طولانی ترین تناوب، تناوب های ۶ و ۷ می باشند با ۳۲ عنصر.

نکته کنکوری ۷:

عنصرهای مربوط به یک گروه از لحاظ خواص شیمیایی مشابه یکدیگرند.

به عنوان مثال اگر عنصر فرضی X با اتم اکسیژن ترکیبی با فرمول X2O3 بسازد، تمامی عنصرهای هم گروه با عنصر X نیز می تواند ترکیبی با همین فرمول با اتم اکسیژن بسازند.

 

دکتر مهدی نباتی

حتما ببینید

دکتر مهدی نباتی مدرس شیمی کنکور و دبیرستان متخصص شیمی آلی سنتز و فرمولاسیون دارو و طراحی دارو

اساتید برتر کنکور و دبیرستان

اساتید برتر کنکور و دبیرستان اساتید برتر کنکور و دبیرستان از نظر دانش آموزان چه …

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *